فوتواسکرینرها

در آذر ماه سال قبل شاهد گشایش مراکز دائمی سنجش بینایی در سراسر کشور ( 66 مرکز ) توسط سازمان بهزیستی بودیم. این مراکز با هدف پیشگیری از تنبلی چشم در کودکان 2 تا 6 ساله ایجاد شدند و برای تجهیز آنها با دستگاه فتورفرکتور در حدود 15 میلیون تومان برای هر مرکز هزینه به عمل آمد.
به خاطر دارید که بهزیستی در سالهای قبل با همکاری اپتومریستها و چشم پزشکان اقدام به انجام طرح پیش گیری از تنبلی چشم می نمود و انصافاً با این طرح کودکان بسیاری از تنبلی چشم نجات یافتند. طرح مراکز دائمی سنجش بینایی نیز در ادامه طرح پیشگیری از تنبلی چشم به اجرا در آمد و نفس کار و ایده موجود در آن قابل تقدیر است ولی متأسفانه در عمل این طرح نیاز به تغییرات اساسی دارد و اشکالات فراوانی در آن وجود دارد از جمله اینکه در تبلیغات این طرح اعلام شده است که این دستگاه توان تشخیص تمام عیوب انکساری، اختلال بینایی و نمره چشم نوزادان را دارد (منبع) لذا با وجود آن دیگر نیازی به اپتومتریست نمی باشد و به همین دلیل این دستگاه « دستگاه سنجش بینایی» نام گذاری شده است و مسئولیت استفاده از آن به افراد غیر متخصص سپرده شده است در حالیکه حتی در سایت شرکت سازنده و کاتالوگهای دستگاه نیز چنین ادعایی مطرح نشده و بلکه تصریح شده است که این دستگاه صرفاً یک وسیله غربالگری بوده و باید در ترکیب با تستهای دیگر توسط چشم پزشک یا اپتومتریست یا متخصص اطفال بکار برده شود. همچنین قیمت تمام شده این دستگاه به دلیل عدم استفاده از مشاوره کارشناسان مجرب در خرید ، یک و نیم برابر قیمت جهانی است. ( این مسئله در ادامه همین مقاله بطور مفصل توضیح داده خواهد شد. )
از دید بنده مقصر اصلی در انجام نادرست این طرح همکارانی هستند که کارمند بهزیستی میباشند و فقط به خاطر سبک تر کردن کار خود حاضر به پذیرش مسئولیت کار با این دستگاه نشده اند یا پس از اطلاع از اجرای این طرح هیچ واکنشی نشان نداده اند. یکی از این همکاران می گفت "مسئولین بهزیستی از من خواستند که این دستگاه در مطب من نصب شود ولی من در برابر خواسته آنها مقاومت کردم !!! " . البته نباید ناامید بود چرا که حتی با وجود گذشت چندین ماه از اجرای این طرح هنوز هم در صورت اقدام منطقی و منسجم می توانیم آب رفته را به جو برگردانیم. در این مقاله به بررسی فتورفرکتور های موجود از جمله دستگاههای مورد استفاده بهزیستی می پردازیم تا مدارک علمی و معتبری در اختیار سایر همکاران قرار گیرد و بتوانیم به مدد هم این طرح را وارد مسیری صحیح نماییم.
فوتورفرکتور یا به عبارت بهتر فوتواسکرینر چیست؟
PhotoScreener وسیله ای است که توسط روش Eccentric PhotoRefraction یا Video Retinoscopy ، تصاویری با نور مادون قرمز از Red Reflex چشم تهیه می نماید و با تجزیه و تحلیل آن تصاویر توسط نرم افزار کامپیوتری ، عیوب انکساری ، انحرافات آشکار چشم ، کدورتها ، پتوز و ... تشخیص داده می شود و براساس این آنالیز سالم بودن فرد یا لزوم ارجاع دادن وی مشخص می گردد و البته معیارهای مورد استفاده برای هر گروه سنی متفاوت می باشد.
فتواسکرینرها را باید نسل جدید اتوفرکتومترها دانست که نسبت به آنها دارای مزایای فراوانی هستند . این دستگاهها :
بسیار سبک و کم حجم تر از اتورفرکتومترها هستند و لذا قابل حمل و استفاده بصورت دستی می باشند.
فاصله کاری آنها معمولاً یک متر می باشد و به دلیل این فاصله کاری ، بسیار کمتر از اتورفرکتومتر تطابق را تحریک می کنند به همین دلیل می توان آنها را بدون سایکوپلژی بکار برد.
معاینه شونده لازم نیست به نقطه خاصی نگاه کند و انجام معاینه بصورت Off - Axis می باشد. به این دلیل و به دلیل ذکر شده در بند فوق (فاصله کاری زیاد) انجام این تست در نوزادان بالای 6 ماه عملی بوده و لذا غربالگری تنبلی چشم و مطالعات روی روند تغییر شماره چشم و ... را می توانیم به راحتی در نوزادان انجام دهیم .
این دستگاه همچون اتورفرکتومترها از نور مادون قرمز استفاده می نماید لذا نور آن برای چشم مرئی و آزاردهنده نیست، سرعت انجام تست حدود یک ونیم ثانیه است و مطالعات انجام شده نشان می دهد دقت آنها به غیر از موارد هایپروپی بالا در حد اتورفرکتومترهایی چون Nidek 600 و Canon R50 می باشد . (ذکر این نکته لازم است که اتورفرکتومترها هم خود وسیله اسکرینینگی هستند و یکسان بودن دقت فتورفرکتورها با آنها دلیل قانع کننده ای برای تعیین شماره عینک با فتورفرکتور نمی باشد. )
این دستگاهها برخلاف اتورفرکتومترها ارزیابی دو چشم را بطور همزمان انجام می دهند لذا آنیزومتروپی نشان داده شده توسط آنها بسیار قابل اعتمادتر از اتورفرکتومترها می باشد.
این دستگاهها علاوه بر رفرکشن ، PD ، اندازه مردمک دو چشم، شفافیت مدیاهای دو چشم و Alignment آنها را هم مورد ارزیابی قرار می دهند.

نگاهی دقیق تر به دستگاه مورد استفاده توسط بهزیستی:
فتو اسکرینر مورد استفاده در ایران مدل S08 متعلق به شرکت آلمانی Plusoptix می باشد که مشخصات فنی آن به قرار زیر است:
دامنه تشخیص اسفر -7 تا +5 در پله های 0.25 دیوپتر
دامنه تشخیص سیلندر -7 تا +5 در پله های 0.25 دیوپتر
تشخیص محور در پله های یک درجه ای
دامنه تشخیص قطر مردمک 4 تا 8 میلی متر در پله های 1/0 میلی متری
زمان متوسط عملکرد یک و نیم ثانیه
فاصله کاری 5 +- 100 سانتی متر
دارای تارگت صدادار برای جلب توجه نوزاد
این ویژگیهای جالب توجه دستگاه منجر شده است که مسئولین به اشتباه آنرا جایگزین مناسبی برای معاینه کامل اپتومتری بدانند در صورتی که بنا به دلایل زیر این دستگاه برای آن منظور ساخته نشده است:
1- شرکت سازنده در مورد S08 چه می گوید ؟ تعریف دستگاه Plusoptix به نقل از سایت شرکت سازنده (منبع) به شرح زیر است: " دستگاه غربالگری پلاس اپتیکس یک اتورفرکتومتر دو چشمی است که برای استفاده در معاینه نوزادان و کودکان طراحی شده است. این وسیله به چشم پزشک، اپتومتریست یا متخصص اطفال در غربالگری آمبلیوپی و عیوب انکساری کمک می نماید. " همچنین در همین سایت گفته شده است (منبع ): " هنگامی که کودک شما به سن 6 ماهگی رسید برای انجام غربالگری دید به چشک پزشک یا ایتومتریست یا متخصص اطفال مراجعه نمایید " . علاوه براین در فرم چاپی که به عنوان نتیجه معاینه به فردتحویل داده می شود آورده شده است : ( منبع ) " آزمون غربالگری جایگزین معاینه کامل توسط چشم پزشک یا ایتومتریست نمی باشد" و نیز در کاتالوگ دستگاه (منبع) ذکر شده است: " به کمک این دستگاه و کاورتست یا stereo-lang–test می توان به لزوم انجام معاینه کامل چشمی [ یا عدم نیاز به آن ] پی برد. درصورت نیاز به رتینوسکوپی اندازه گیری انجام شده توسط Plusoptix S08 نقطه شروع مناسبی خواهد بود ".
مشاهده مینمایید که که شرکت سازنده این دستگاه را نه به عنوان "دستگاه سنجش بینایی" بلکه بعنوان یک دستگاه کمکی که باید توسط متخصص جهت غربالگری بکار رود عرضه نموده است.
2 - دستگاههای فتورفرکتور متعددی بطور تجاری در دسترسند و مطالعات زیادی برای مقایسه دقت آنها صورت گرفته است. از جمله مطالعه ای با عنوان Comparison of preschool vision screening tests as administered by licensed eye care professionals in the Vision In Preschoolers Study که درسال 2004 در نشریه Ophthalmolgy منشر شد میزان حساسیت روشهای مختلف غربالگری چشمی را به شرح زیر تعیین نموده است :

64% رتینوسکوپی بدون سایکلوپلژیک

63% Retinomax

63% SureSight Vision Screener

54% Plusoptix Power Refractor II

54% HOTV VA

44% Stereo Smile II

42% Random Dot E stereoacuity

ملاحظه می کنید که حساسیت وسیله شرکت پلاس اپتیکس ، 54% است یعنی تقریباً نیمی از بیماران تشخیص داده نمی شوند. ( البته وسیله به کار رفته در این مطالعه یعنی پاور رفرکتور دو ، از نوع ثابت بوده و بیشتر برای استفاده در مطب مناسب میباشد تا غربالگری ولی تفاوت چندانی از نظر کارآیی بین آن و S08 وجود ندارد و بیشتر تفاوتها ظاهری است . ) نکته حالب دیگر این است که حساسیت این روش گران قیمت معادل با چارت ساده HOTV VA است که قیمت آن به 50 دلار ( منبع ) هم نمیرسد !

سمت چپ Power Refractor II --- سمت راست S04

3 - نکته جالب دیگر اینکه دستگاههایی که دارای حساسیت بالاتری نسبت به Plusoptix هستند به قیمتی بسیار پایین تر از 15 میلیون تومان هزینه شده توسط بهزیستی به فروش می رسند ، مثلاً SureSight با حساسیت 63% به قیمت 4450 دلار به فروش می رسد (منبع ) . حتی قیمت خود سیستم Plusoptix هم در سایر کشورها بسیار کمتر از 15 میلیون تومان است.مثلاً موسسه آلاسکایی Alaska Blind Child Discovery که تقریباً به همان تعداد بهزیستی از شرکت Plusoptix خرید کرده است فقط بین 9000 تا 10000 دلار یعنی ( حدود 9 الی 10 میلیون تومان ) بایت هر دستگاه پرداخته است .( منبع و منبع )
4 - برای فردی که آشنایی با اپتیک ندارد ، یک متر تفاوت چندانی با یک مترونیم ندارد . ولی کسی که با قوانین عدسی ها و کانونی شدن پرتوها آشنایی دارد می داند که همین تغییر به ظاهر کم اهمیت در فاصله کاری دستگاه می تواند باعث ایجاد خطاهای زیادی در نتایج حاصله شود . کسی که آشنایی با مراحل رشد و تکامل سیستم بینایی ندارد ممکن است بین نوزاد 6 ماهه و 10 ماهه تفاوت آنچنانی قائل نباشد ولی فردی که با تغییرات سریع بینایی در سنین نوزادی آشنایی دارد می داند که در همین چند ماه تغییرات فراوانی در سیستم بینایی صورت می گیرد ولذا سن دقیق که در تعیین معیار سلامت یا عدم سلامت توسط دستگاه بکار می رود اهمیت فراوانی دارد . متاسفانه اپراتوری که اطلاعی از اهمیت موارد فوق ندارد به راحتی باعث ایجاد خطا در نتایج ارائه شده توسط دستگاه می گردد.
5 - مطالعات انجام شده برروی فتورفرکتورهای پلاس اپتکس از جمله Plusoptix Vision Screener: the accuracy and repeatability of refractive measurements using a new autorefractor - 2009 Mar;93(3):346-9 و مطالعه ای با عنوان Vision screening in children by Plusoptix Vision Screener compared with gold-standard orthoptic assessment - 2009 Mar;93(3):342-5. در نشریه The British journal of ophthalmology ، نشان می دهد اگر صرفاً به Plusoptix تکیه کنیم تعداد قابل توجهی از کودکان دچار تنبلی چشم و یا دارای ریسک فاکتورهای ایجاد تنبلی تشخیص داده نخواهند شد . متاسفانه در مراکز بهزیستی فقط با مشاهد کلمه Pass روی مانیتور به والدین کودک گفته می شود که "چشم فرزند شما سالم است" !!!
فرض کنید چشم کودکی انحراف داشته و این انحراف باعث تنبلی شده باشد . قطعا پس از عمل جراحی لازم است که آمبلیوپ تراپی صورت بگیرد. ولی "دستگاه سنجش بینایی" به والدین این کودک خواهد گفت که چشمان فرزند شما انحراف ندارد ، ضعیف هم نیست پس سالم است. آیا والدین این کودک حاضر به ادامه آمبلیوپ تراپی خواهند بود؟
اگر شبکیه یا عصب اپتیک کودکی مشکل داشته باشد دستگاه سنجش بینایی قادر به تشخیص آن نیست و کودک را سالم معرفی خواهد کرد . آیا والدین آن کودک را برای معاینه پیش اپتومتریست یا چشم پزشک خواهند برد ؟
6 - مطالعاتی چون Screening for refractive errors in preschool children with the Vision Screener plusoptiX S04 ( که در خود سایت شرکت سازنده هم به آن لینک داده شده است ) گواهی می دهند که به دلیل مداخله تطابق ، دقت دستگاههای فتورفرکتور در تشخیص هاپیروپی کم است و می دانیم که خطر تنبلی در اثر هاپیروپی نسبت به مایوپی بیشتر است . چگونه می توان به نتایج بدون سایکلوپلژیک اطمینان کرد ؟
جمع بندی:
فتورفرکتورها اگر توسط چشم پزشک یا اپتومتریست بکار برده نشوند همچون تیغی تیزند در دست زنگی مست ، فردی که دستگاه را بکار می برد باید اطلاعات جامع در مورد چشم و دید نوزادان و نقاط ضعف دستگاه داشته باشد.
اینکه دستگاه فردی را سالم معرفی کند دلیل سلامت چشم و سیستم بینایی آن فرد نیست زیرا موارد زیادی وجود دارند که دستگاه قادر به تشخیص آنها نیست ، این دستگاه به هیچ وجه قابلیت جایگزینی معاینه کامل را ندارد و صرفا وسیله ای برای تسهیل کار متخصصان است .

داستان جذب هیئت علمی بینایی سنجی در دانشگاه ایران(4)

قسمت پنجم:از بهمن تا اسفند داستان وارد مرحله جدیدی می شود

موضوع تا بهمن ماه ادامه یافت تا اینکه از سوی کارگزینی اعضاء هیئت علمی دانشگاه علو پزشکی ایران طی تماس تلفنی اعلام شد تا جهت تکمیل فرم وکامل کردن مدارک ساعت 8 صبح در محل کارگزینی اعضاء هیئت علمی حاضر باشند افراد در ساعت تعیین شده در محل حاضر شدند.و مدارک لازم را ارائه و فرمهای مربوطه تکمیل شد.اما موضوعی داستان را باز هم پیچیده تر کرد.در کارگزینی پرونده و مدارک یک خانم هم که تقاضای عضویت در کادر گروه بینایی سنجی آن دانشگاه را نموده بود به چشم می خورد.ایشان حتی وارد مرحله تکمیل مدارک هم شده بود واسمشان در فرم مخصوص افرادی که جهت تکمیل مدارک مراجعه نموده بودند. دیده می شد.برطبق قوانین موجود در قانون استخدام کشوری در صورتیکه سهمیه اعلام شده مرد باشد هیچ خانمی مجاز به شرکت و ارسال مدارک نیست ودر صورتیکه سهمیه اعلام شده خانم باشدمدارک هیچ آقایی بررسی نخواهد شد..اما این امر صورت گرفته است ومدارک آن در کارگزینی اعضاء هیئت علمی دانشگاه موجود است.مسئول محترم کارگزینی اعلام کردند که مدارک ایشان استثنا بررسی شده است! به نظر می رسید این جریان دارای ابعاد متفاوتی است و قضاوت های مختلفی را می توان نمود اما تا زمانیکه اتفاقی نیفتاده از انصاف به دور است که قضاوت کرد.بنابر این داستان به روال طبیعی ادامه پیدا کرد.اما سوالات بسیاری در ذهن ما ماند.البته من به شخصه داستان را برای خود پایان یافته می دیدم و با کنار هم گذاشتن شواهد و صحبتها و مسائل پیش آمده مطمئن بودم که پذیرش فردی از 2 نفر شرکت کننده قانونی در فرا خوان وزارت بهداشت کاملا منتفی است . اما مراحل قانونی آن به دلیل اینکه فراخوان از سوی وزارت بهداشت اعلام شده باید طی شود. تا نتیجه آن به دانشگاه اعلام شود.البته برای عدم پذیرش افراد شر کت کننده دلایل ظاهرا قابل قبولی نیز می توان ارائه داد دلایلی مانند عدم صلاحیت علمی و..که چون تنها توسط گروه قابل ارزیابی است نمی تواند مورد اعتراض واقع شود.در حقیقت این فراخوان به نوعی در حال تحمیل به گروه بود و گروه قصد نداشت تا زیر بار این مسئله برود.پرونده ها به گفته مسئول محترم کارگزینی آماده ارسال به دانشکده برای انجام مصاحبه بود..ازسوی کارگزینی قرار شد تا با تعیین وقت مصاحبه افراد جهت شرکت در مصاحبه دعوت شوند............ادامه دارد

قسمت ششم: قبل از مصاحبه

سر انجام پس از 6 ماه از فراخوان روز مصاحبه فرا رسید.جلسه ای در محل اتاق ریاست دانشکده توانبخشی برگزار شد.اینجانب بنا بر دلایلی که فبلا ذکر شد. در ابتدا قصد شرکت در جلسه مصاحبه را نداشتم اما مجبور بودم بنا بر مصالحی در این جلسه شرکت کنم.اولا :عدم شرکت در مصاحبه به عنوان انصراف از تقاضا تلقی می شد.ثانیا:اینجانب وارد این داستان شده بودم و باید آن را به نتیجه می رساندم هر چند نتیجه مشخص بود اما مجبور بودم با صرف هزینه و وقت آن را به سر انجام برسانم تا در آینده خود را ملامت نکنم که چرا ادامه ندادم شاید نتیجه فرق می کرد در حقیقت من برای توجیه خودم در مصاحبه شرکت کردم.تا نتیجه آن رسما توسط گروه به من ابلاغ شود.تا جای هیچگونه گله ای را از کم کاری خود نداشته باشم.از طرفی با اعلام نتیجه صحت نتیجه گیریهای خودرا نیز اثبات می کردم.جلسه مصاحبه با 1 ساعت تاخیر نسبت به زمان اعلام شده برگزار شد.در خلال این 1 ساعت ا تفا قی دیگر که دور از انتظار نبود همان چند درصد شک ما را هم به یقین تبدیل کرد که کسی پذیرفته نخواهد شد!هنگامی که در اتاق انتظار پشت دربهای بسته اتاق مصاحبه انتظار می کشیدیم .نا خود آگاه گفتگویی که بین گروه اپتومتری ایران و فردی که احتمال زیاد نماینده کارگزینی دانشگاه بود توجهمان را جلب کرد.گروه اعلام کرد:" ما در حال حاضر نیاز نداریم و مایل به جذب فردی نیستیم شاید افراد بهتراز اینها وجود داشته باشند..."و نماینده دانشگاه در جواب گفت:"شما که ردیف را گرفته اید چرا آن را جذب نمیکنید از کجا معلوم سال بعد این ردیف دوباره به شما داده شود؟....." این صبحتها حجت را بر من تمام کرده بود بنابر این قبل از اینکه نیاز به بررسی صلاحیت های علمی باشد داستان تمام شده بود.شنیدن این صحبتهاتوسط فرد دیگری که قرار بود مصاحبه شود ودر کنار من نشسته بود. باعث شد تا از تعجب جشمانش گرد شود.او با تعجب از من پرسید :اگراز ما کسی را نمی خواهند چرا ما را به مصاحبه دعوت کرده اند؟!!

درتمام موارد مشابه یک مجموعه به دنبال گرفتن ردیف و استخدام نیرو برای مجموعه خود است اما با عدم وجود بودجه یا ردیف از سوی کارگزینی مواجه می شودو تلاش می کنند تا ردیف لازم را به دست آورند و حتی با استفاده از یک ردیف دیگر و با پست دیگری آن را جذب می کنند اما دراین جا انگار مسئله برعکس است .ردیف گرفته شده و کارگزینی خواهش می کند که نیرو را جذب کنید!! اما گروه می گوید در حال حاضر نیرو نمی خواهیم؟!

در این هنگام بود که فردی از اتاق بیرون آمد و اعلام کرد که چون ممکن است کمی طول بکشد ما خارج از اتاق انتظار در سالن منتظر بمانیم .دلیل این امر روشن بود.!اما کمی دیر به ما اعلام کردند.!ما نا خود آگاه بعضی چیز هایی ر ا که نباید می شنیدیم شنیده بودیم!ما به داخل سالن هدایت شدیم.تا گوش ظاهریمان نشود اما ما باگوش دل آنچه را که می خواستیم بشنویم ماهها قبل از مصاحبه شنیده بودیم !....ادامه دارد

قسمت هفتم:در مصاحبه چه گذشت

مصاحبه آغاز شد پس از تعارفات معمول سوالات آغاز شد. .سوالات طرح شده شامل موارد ذیل بود:

1-آیا شما تالیف کتاب دارید؟چند تا؟

2-در کدام همایش بین المللی شرکت کرده اید؟

3-آیا در نشریات معتبر بین المللی و ژور نال ها مقاله دارید؟

دارید؟ISI4-چند مقاله ایندکس شده در

5-چه میزان دارای سابقه تدریس در دانشگاهها بوده اید؟

6-....

به سوالات پاسخ داده شدو وجلسه پس از حدود 12-14 دقیقه تمام شد. نوبت به نفر دیگر رسید و ایشان هم پس از دقایقی از اتاق خارج شدند.از نتیجه جلسه سوال کردیم گرچه می دانستیم نتیجه چیست..تماس می گیریم .....تنها جمله ای است که می تواند تکلیف شما را تا زمان نامشخص تماس روشن کند..... ادامه دارد...

پایان هشتمین همایش اپتومتری خراسان

سرانجام هشتمین همایش اپتومتری خراسان پس از روز ها کشمکش و اعتراضات و نظرات موافق و مخالف در عصر روز جمعه 11/2/88 به کار خود در هتل سحاب مشهد در منطقه ییلاقی طرقبه خاتمه داد. بی شک این همایش یکی از بحث بر انگیز ترین همایش ها ی برگزار شده توسط انجمن اپتومتری خراسان تا کنون است. هیچ همایشی تا کنون این میزان پیرامون آن نظر و گمانه زنی و بعضا اعتراض و صحبت موافق و مخالف نشده بودقبل از همایش اعتراضات زیادی پیرامون نحوه ثبت نام و مسائل مربوط به آن در برخی سایت ها و وبلاگ ها به چشم می خورد.که تا کنون بی سابقه بوده است..این همایش از جنبه های زیادی با دیگر همایش های بر گزار شده توسط انجمن اپتومتری خراسان به لحاظ ساختاری و شیوه مدیریت اجرا متفاوت بود.و بالطبع به دلیل این تغییرات ساختاری در کلیت و شیوه های اجرای همایش موافقان و مخالفانی را نیزپیدا کرده بود ..به هر حال مدیریت و اجرای این چنین برنامه هایی به این حجم و وسعت کار نیازمند یک عزم راسخ و از خود گذشتگی و کار مداوم و شبانه روزی است .و بی شک هیچ گاه برنامه به آن شکل دلخواه و ایده آل حتی با وجود تمام کوشش ها نخواهد بود.در ابتدا اینجانب صمیمانه به اعضای محترم انجمن اپتومتری خراسان که واقعا با از خود گذشتگی و تلاش شبانه روزی خود هشتمین همایش را نیز بر گزار کردند خسته نباشید می گویم.

دوستان ممکن است کم و کاستهایی در این همایش وجود داشته است اما به دور از انصاف است که ما تلاش های این عزیزان را با وجود اشکالاتی که در هر همایشی غیر قابل اجتناب است کمرنگ کنیم .به وجود آوردن این شرایط منوط به از خود گذشتگی و گذشتن از امیال شخصی و صرف وقت و تلاش بی وقفه برای سایرین است.وقتی که ما وارد یک همایش می شویم هیچ گاه فکر نمی کنیم که برای بر پایی همین همایش چه تعداد از همکاران ما از مطب و کار و زندگی خود گذشته اند و صادقانه برای ما تلاش کرده اند و بدون هیچ چشم داشتی تنها لبخند رضایت من و شما مایه دلگرمی آنها خواهد بود.برای شخص خود من تعطیل کردن دفتر کار و صرف وقت برای این مسائل کمی سخت است .در برخی موارد ما خوب نظر می دهیم ودر سخن گفتن بهترین هستیم اما وقتی پای عمل در میان باشد .هیچ کس حاضر نمی شود به حرفهای خود عمل کند. بنابر این همایش هر چه بد خوب یا بد حاصل تلاش کسانی است که اگر نبودند و اگر از خود نمی گذشتند همین همایش هم بر گزار نمی شد .لذا دوستان خسته نباشید و مطمئن باشید ما قدر زحمات شما را می دانیم .در این اینجا ما قصد داریم تا نقدی سازنده و عاری از غرض ارائه دهیم .مطمئن باشید که اصلاح و بهبود یک مجموعه بدون استفاده از نظرات جمع و خرد جمعی و پذیرفتن نقد ها ممکن نخواهد بود .ذکر نکات مثبت و منفی در هر نقدی نشانگر بی غرضی وبی طرفی آن است از این سو در دو بخش نکات مثبت و منفی به نقد همایش می پر دازیم.

نکات مثبت همایش:

1-امسال برای اولین بار سایت دبیرخانه همایش به شکلی نوین راه اندازی شد .این اقدام اقدامی مناسب و خوب در عصر ارتباطات مجازی است .با این شیوه دسترسی افراد به اطلاعات مورد نیاز راحت شده و اطلاع رسانی در مورد نحوه و چگونگی همایش به شکلی مناسب صورت می پذیرد .از سویی بانک اطلاعاتی خوبی به صورت مکانیزه از همکاران ایجاد و با توجه به عضو گیری محدودیت استفاده از آن توسط همکاران .افرادی که بنا به دلایلی نیاز به اطلاع آنها از مسائل ریز و داخلی انجمن نبوده بر طرف میشود .اصل این تغییر به جا و خوب بود

2-از نکات مثبت دیگر استفاده از کارت خوانهای الکترونیکی جهت حضور و غیاب بود .یکی از مشکلات دیگر در همایش های قبلی صدور گواهی های بود که بدون هیچ مکانیسم نظارتی تنها با نوشتن یک اسم بر روی برگه ورود به جلسه صادر می شد .در سالهای قبل همکارانی که کیلومترها از همایش دور بودند به راحتی می توانستند با یک تلفن به همکاری که در همایش است ثبت نام شده و گواهی خود را به صورت پستی دریافت کنند..این امر موجب نا عدالتی در حق همکارانی بود که با صرف وقت و هزینه در همایش شرکت می کردنند.از مسائل دیگر این بود که عده ای هم بدون حضور در جلسه و عدم محاسبه غیبت آنها موفق به دریافت گواهی می شدند در صورتیکه در برنامه های آموزش مداوم میزان غیبت مجازی در هر جلسه در نظر گرفته می شود .به هر حال اینمسئله هم به عنوان یکی از نکات مثبت همایش بود.

3-در مورد مکان همایش نکات مثبت و منفی زیادی وجود داشت .از نکات مثبت مکان همایش می توان به محیط جذاب و فرح بخش و مناظر طبیعی و زیبای منطقه حصار گلستان و و هتل سحاب اشاره کرد .آب و هوای لطیف و ییلاقی این منطقه در فصل زیبای بهار همراه با صدای آب محیطی لطیف وشاداب را ایجاد کرده بود که با فضای همایش های قبل متفاوت بود .

4-نصب تابلوهای راهنما که مکان همایش را نشان می داد به خوبی مکان همایش را برای کسانی که با منطقه آشنا نبودند مشخص می ساخت.

5- از مشکلا سالها ی قبل ورود افراد نا مربوط و یا بعضا مشکل آفرین نظیر ویزیتورها و یا افرادی بود که برای اطلاع از تصمیمات و یا خبر های همایش به داخل همایش می آمدند..در این همایش با استفاده از این کارتها و اعمال کنترل توسط نگهبانها این امر به حداقل رسید و حتی برای نمونه شاهد بر خورد با یکی از این عوامل نیزبودیم. حضور این افراد باعث نگرانی غرفه داران نیزمی شدند که با صرف هزینه انتظار خرید همکاران از آنها را داشتند اما عده ای با دعوت از همکاران آنها را به خرید از فلن مکان در خارج از همایش می کردند..

5-در این همایش ما شاهد ایجاد ارتباط و هم اندیشی و تبادل علمی با سایر رشته ها و تخصصها مانند اعصاب بودیم این یک نکته مثبت بود به شرطی که باعث محدودیت همکاران از ارائه مقالات خود نشود و نسبت مقالات به نفع مسائل روز اپتومتری کم نشود.

6-پذیرایی نیز درحد قابل قبول بودو افراد شرکت کننده ازآن راضی بودند.

7-در روز اختتامیه نیز اجرای مراسم پایانی تو سط گروه های دعوت شده از صدا و سیما جالب بوده و همکاران از آن راضی بودند......ادامه دارد

داستان جذب هیئت علمی بینایی سنجی در دانشگاه ایران(3)

قسمت چهارم :شروع ابهامات در فراخوان جذب هیئت علمی (3)

...عدم اعلام نیاز به نیرو در زاهدان با توجه به جذب 2 نیروی کارشناس ارشد توسط زاهدان در سال قبل قابل توجیه بود. دانشگاه شهید بهشتی نیز تقاضای دکترای تخصصی داشت اما ایران نیروی فوق لیسانس می خواست.عد ه ای فراخوان را قانونی و در راستای عدالت محوری وزارت بهداشت و در جهت استفاده از نیروهای ارشد در دانشگاهها می دانستند .عده ای نیز عقیده داشتند که داستان به نحو دیگری است و دراصطلاح روال معکوس است .

به دلیل تصمیم وزارت بهداشت از شهریور 87 مبنی بر اعلام عمومی تمام فراخوانها این مسئله باید انجام می شده است به عبارتی فرد ی که قرار به پذیرش او شده است از قبل از فراخوان توسط گروه مشخص بوده است و فراخوان تنها به دلیل قانون جدید وزارت خانه غیر قابل اجتناب بوده و باید اعلام می شده است تا روال قانونی طی شده واشکال قانونی نداشته باشد .یعنی به جای وارد شدن فرد نامشخص از مسیر فراخوان که منجر به پذیرش فردی از میان شرکت کنندگان پس از بررسی مدارک آنها و بررسی صلاحیت علمی آنها شود به جذب فرد مشخصی که مد نظر گروه بوده است و برای طی روال قانونی وارد فراخوان می شود.تبدیل شده است.بنا براین شرکت در فراخوان برای سایرافراد شرکت کننده بی فایده است..البته اینها فقط گمانه زنی هایی بوده است که احتمال وقوع آنها می رفته است و می توانسته صحت نداشته باشد.اما این ابهامات پس از یک صبحت که توسط یکی از اعضاء گروه اپتومتری ایران شد رنگ تازه ای به خود گرفت .ایشان در پاسخ به سوالی در مورد اینکه شما از این فراخوان اطلاع دارید. . اینگونه پاسخ داد:

"...گروه پس از یک جلسه به دلیل اینکه کادر خانم در میان اعضاء گروه وجود ندارد تصمیم گرفته بود که یک نفر خانم راجذب نماید و این مسئله را به دانشگاه منعکس نموده است اما در این میان اشتباهی صورت گرفته و معاونت آموزشی دانشگاه اقدام به تغییر جنسیت فرد پذیرفته شده از خانم به آقا کرده بوده و در فراخوان اعلام شده است ...گروه تصمیم داشته یک نفر خانم راجذب نماید...!"

این صبحتها به طور آشکار با فراخوان اعلام شده توسط وزارت بهداشت در تناقض آشکار بود. از طرفی این ابهام وجود داشت که آیا واقعا گروه تمایل به جذب نیروی خانم داردو یا این صحبت ها جهت متقاعد کردن شرکت کنندگان قانونی جهت عدم شرکت در فراخوان بوده است ؟این مسائل به شدت بر ابهامات موجود افزود و برای هر فردی این سوالات مطرح می شد:

اولا :اگر ملاک واقعی در پذیرش فرد مورد نظر فردی باشد که دارای کارنامه علمی بهتری باشد تعیین خانم و یا آقا بر اساس چه مصالحی توسط گروه دانشگاه ایران مطرح شده است؟آیا آقا و یا خانم بودن موجب برتری علمی می گردد؟!

ثانیا :آیا این نظرات شائبه جذب فرد مشخصی را بدون در نظر گرفتن سایر شرکت کنندگان مطرح نمیکند؟

ثالثا :در حال حاضر که فراخوان توسط وزارت بهداشت اعلام شده و ردیف قانونی آن توسط دانشگاه گرفته شده است و افراد واجد شرایط مدارک خود را ارسال و در فراخوان شرکت کرده اند چرا و بنا بر چه دلایلی گروه اصرار بر پذیرش خارج از چهار چوب فراخوان وزارتخانه دارد ؟و نمی خواهد ردیف مورد نظر را جذب نماید ؟آیا این ردیف قرار است برای فرد خاصی که بنا بر دلایلی چون جنسیت متفاوت با جنسیت اعلام شده در فراخوان باید برای اعلام دوباره با جنسیت مورد نظر گروه حفظ شود؟ و یا اینکه مشکل آقا و یا خانم بودن مطرح نیست و فرد مورد نظر گروه به دلیل دانشجو بودن شرایط شرکت در فراخوان را نداشته و گروه باید منتظر فار غ التحصیلی ایشان باشد؟! در حقیقت گروه تصور نمیکرده است که اعلام نیاز آنها به این ترتیب و بدون اطلاع گروه انجام شود.و گروه در شرایطی نامناسب تحت فشار قرار گیرد؟

مسلما هر انسان بی طرف و عادلی این مسائل را با توجه به جریانات ایجاد شده دور از ذهن نمی داند و حداقل به عنوان یک احتمال در ذهن خود مرور می کند. هدف از بیان این موارد تنها بررسی شواهد موجود است .

مهلت ارسال مدارک که پایان مهر ماه 87 بود به اتمام رسید .و 2 نفر آقایی که در ایران در آن محدوده زمانی دارای مدرک فوق لیسانس اپتومتری بودند مدارکشان را کامل و قانونی ارسال کرده بودند.یک ملاقات غیر رسمی توسط یکی ازدو فرد ارسال کننده مدارک درحاشیه یکی ازهمایش ها با یکی ازاعضاء گروه آموزشی ایران به طور اتفاقی انجام شد. ایشان پس از دقایقی صحبت با ناراحتی کنار من نشست و گفت :هیچ کسی (از افراد شرکت کننده در فراخوان )را نمی خواهند!شخص دیگری مد نظر آنهاست!...ذکر این صحبت به معنای قضاوت بلا تصور نیست و تنها نقل قولی از آنچه شنیده شد است........قضاوت را به خود شما واگذار می کنیم .....ادامه دارد

قسمت پنجم:از بهمن تا اسفند داستان وارد مرحله جدیدی می شود.

توضیحات	جنسیت	تعداد ظرفیت	مقطع تحصیلی	رشته آموزشی مورد نیاز	دانشگاه
-	زن- مرد	1	phd	فیزیک پزشکی	ایران
-	زن- مرد	1	phd	اقتصاد بهداشت
-	زن	1	phd	نوروساینس شناختی
-	مرد	1	ms	كاردرماني
-	مرد	1	ms	بينايي سنجي
-	زن	1	phd	بهداشت باروری
-	مرد	2	دکترای تخصصی	طب اورژانس
فلوشیپ کودک و نوجوان	زن	1	فوق تخصص	روانپزشکی اطفال
-	زن- مرد	2	دکترای تخصصی	رادیولوژی
-	مرد	1	دکترای تخصصی	نورولوژی

CONGENITAL CATARACT

در یک مطالعه تحليلي که توسط سه اپتومتریست : مریم تراب مستعدی میترا تابع و بهروز ظهوریان در سال های 82 تا 87 در مراکز آموزشی نابینایان در مقطع مختلف انجام گرفت کاتاراکت مادرزادی CONGENITAL CATARACT بعنوان سومین علل کم بینایی و نابینایی دانش آموزان مورد تایید قرار گرفت : هر چند كه شيوع كاتاراكت كم است ولي از علل عمده نابینایی در بچه هاست. این بیماری در روزهای اولیه تولد بوسیله افتالموسکوپی قابل تشخیص است
روش معاینه : در مواردي كه معاينه ته چشم ممكن باشد ميزان رفلكس قرمز رنگ ته چشم (Red Reflex) تعيين می گردد. درجه بندي بصورت زير و شامل درجه صفر (عدم وجود كدورت عدسي)، درجه 1( وجود كدورت نقطه اي تا يك ميليمتر)، درجه 2A (‌وجود كدورت به نوعي كه ميزان ناحيه كدر كمتر از غير كدر)، درجه 2B (وجود كدورت به نوعي كه ميزان ناحيه كدر بيشتر از غير كدر) و درجه 3 (‌وجود كدورت در تمام لنز) است . در صورت لزوم معاينه زير بيهوشي انجام مي شود و در صورت امكان برای تمام بيماران رتينوسكوپي انجام میشود و فشار داخل چشم اندازه گيري مي گردد. .تاخیر در عمل جراحی می تواند آسیب های جبران ناپذیری را به بینایی کودک وارد نماید و می بایست فورا تحت عمل جراحی لنزکتومی قرار گیرد درست به همین دلیل فاندوسکوپی نوزادان متولد شده بسیار مهم است اما وجود کودکان کم بینا ونابینا این موضوع را مورد تاکید قرار می دهد که این وظیفه مورد غفلت قرار گرفته و میگیرد
طبق برآورد سازمان بهداشت جهاني WHO نزديك 80% موارد نابينايي با بكارگيري دانش و تكنولوژي موجود، قابل اجتناب (پيشگيري و درمان) ميباشند. برنامه پيشگيري از نابينايي Programme for prevention of Blindness توسط سازمان بهداشت جهاني براساس متدولوژي ارزيابي از دست دادن بينايي و علل آن تنظيم شده است.به نظر می رسد دانشگاههاو مجامع اپتومتری باید راهکاری را به وزرارت بهداشت پیشنهاد دهند که ارتباط مناسبی بین متخصصین اطفال و اپتومتریستها ایجاد گردد واین معاینات بعد از تولد بصورت روتین در زایشگاهها توسط اپتومتریستها انجام گیرد وبروز نابینایی را در جامعه کاهش داده و باعث ارتقاء سلامت جامعه گردد .